|
|
|
|
|
صفحه مدیر مرکز |
|
9 بهمن 1390
فلسفه برگزاری اردوهای جهادی دبیرستان فیض
سنین نوجوانی و جوانی سنین آرمان خواهی و همواره همراه با شور ونشاط و شوق خدمت رسانی می باشد و با توجه به سرشت پاک آنان در این سنین آماده فداکاری و ایثار در راه اهداف انسانی بوده و سینه های آنان آماده پذیرش فضیلت و عقول آنان آماده درک معانی می باشد .
نمونه های بارز آن را در حضور پرشمار و پور شور جوانان در ایام دفاع مقدس در جبهه ها و یا شرکت آنان در فعالیت های جهاد سازندگی و... شاهد بوده ایم .
سوال اساسی این است آموزش و پرورش به عنوان متولی تربیت نسل جوان تا چه میزان از این بستر آماده در جهت تثبیت ارزش های انسانی و اخلاقی و نهادینه کردن مهارتهای زندگی استفاده کرده است جز اینکه تعلیم و تربیت را به ویژه در دوران دبیرستان خلاصه کرده ایم در انواع کلاس های درسی اعم از کنکور و المپیاد و... و حداکثر بردن چند اردوی تفریحی و برگزاری چند مراسم مذهبی و....
به اعتقاد صاحب نظران تعلیم و تربیت آموزش های مدرسه ای و رسمی به گونه ای است که اگر از تمامی ظرفیت های خود هم استفاده کند این ظرفیت را ندارد و شاید نمی تواند داشته باشد که بسیاری از توانمندی ها و نیازهایی را که لازمه یک زندگی سعادتمند و موفق در جامعه فردا باشد را به دانش آموزان ارائه دهد .
یکی از روش های برون رفت از این تنگنا طراحی فعالیت های غیر درسی و واگرا در کنار روش های رسمی می باشد ، طراحی حرکت هایی مانند برگزاری المپیاد های علمی و یا جشنواره ها و مسابقات خلاقیت و علمی مانند جشنواره جوان خوارزمی و..... در ابتدا در این راستا بوده است که متاسفانه به مرور و در عمل بعلت سیاستهای نه چندان کارشناسی شده مانند در نظر گرفتن مزیت قبولی در کنکور و.... عملاً آن حرکت ها را از کارایی مورد انتظار انداخته ایم و بیشتر ابزاری شده برای نمایش و برتری جویی و...... و یا اردوهای تفریحی ، علمی و فرهنگی که متاسفانه در اغلب موارد نحوه برگزاری آنها چندان هدف های مورد نظر را برآورده نمی کند که بحث در این زمینه فرصت دیگری می طلبد .
اما در خصوص اردوهای جهادی :
سابقه فعالیت های جهادی به ابتدای انقلاب بر می گردد که به عنوان یک حرکت خودجوش مردمی به منظور کمک به افراد نیازمند و در جهت سازندگی کشور پدید آمد و به مرور به یک حرکت بالنده و موثر در سازندگی کشور تبدیل گردید و برکات فراوانی از خود بجا گذاشت و یا حرکت بسیج که باز بطور خودجوش توسط مردم به منظور شرکت در دفاع مقدس پدید آمد و اگر نبود این حرکت گسترده بسیج مسلماً در حال حاضر در این موقعیت نبودیم .
فعالیت جهادی به عنوان یک فعالیت غیر رسمی و واگرا و در عین حال بسیار واجد اهمیت به لحاظ ظرفیت های گسترده آموزشی و تربیتی بدیع آن مورد توجه این واحد آموزشی واقع گردید البته بودند اندک واحدهای آموزشی که از سالیانی قبل این حرکت را بگونه ای شروع کرده بودند که تجربه آنان ما را در این عرصه یاری کرد .
اردوهای جهادی در این واحد آموزشی از سال 1385 هر ساله برگزار می گردد . در این فعالیت دانش آموزان داوطلب همراه با مربیان خود به مدت 7 الی ده روز در یکی از مناطق محروم کشور اقدام به ساخت مدرسه ( در حد سفت کاری و دیوار چینی ) یا مسجد می نمایند و در پایان نیز هدایایی را که قبلاً توسط خانواده دانش آموزان و دیگر خیرین جمع آوری کرده بوده اند را به افراد نیازمندی که توسط مسئولین محلی مورد شناسایی قرار گرفته اند اهداء می کنند .
ساخت مدارس عمدتاً با مشارکت سازمان نوسازی و تجهیز مدارس منطقه مربوطه طی یک تفاهم نامه انجام می گیرد بدین نحو که 50 % هزینه کل توسط واحد آموزشی
( اولیاء دانش آموزان و خیرین و ....) تامین می گردد که این مقدار صرف ساخت بنا تا پایان سفت کاری را شامل می گردد و 50% بقیه هزینه توسط سازمان نوسازی تجهیز مدارس جهت تکمیل بنا تا آماده سازی و افتتاح مدرسه را شامل می گردد .
لازم به تذکر است که دانش آموزان در جهت تامین هزینه ها علاوه بر کمک اولیاء ، خود نیز به شناسایی خیرین و دیگر فعالیت های خودجوش از قبیل برپایی بازارچه خیریه جهادی در مدرسه و.... اقدام می کنند .
مسایل اجرایی اردو به ترتیب زیر می باشد ، کلیه هماهنگی و برنامه ریزی های مربوطه اعم از شناسایی مناطق محل ساخت ، برگزاری اردو ، نحوه بکارگیری عوامل فنی و پیگیری تا اتمام و افتتاح پروژه و.... توسط ستاد اجرایی اردوی جهادی مدرسه شامل تعدادی از مربیان و کارشناسان و متخصصین مدرسه می باشد انجام می گیرد .
- اهداف و انتظارات ما از برگزاری اردوی جهادی
به اعتقاد ما که حاصل تجربه های ما در این سالیان بوده کار جهادی علاوه بر ایجاد محیطی مناسب جهت بروز شور و نشاط جوانی و ایجاد فرحمندی در دانش آموز بستر بسیار مناسب و مستعدی است برای ارتقاء مهارتهای اجتماعی و رشد فضیلت های اخلاقی و معنوی دانش آموزان و می تواند الگوی مناسبی باشد برای تکمیل آموزشهای رسمی ، اینگونه فعالیت ها می تواند ظرفیت های جدیدی را در اختیار متصدیان تعلیم و تربیت قرار دهد بحث در خصوص آموزش های رسمی بحثی بسیار گسترده است و به اعتقاد صاحبنظران تعلیم و تربیت بیشترین بعد شخصیت دانش آموزان از طریق آموزش های غیر رسمی شکل می گیرد اعم از طراحی و پیش بینی شده و یا پیش بینی نشده. مانند گروه همسالان ، وسایل ارتباط جمعی ، اینترنت و....
مهمترین هدف و انتظار ما از این حرکت ایجاد زمینه مناسبی است در راستای اهداف تربیتی و آموزشی که امکان تحقق آنها در محیط رسمی مدرسه آنچنان که باید و شاید فراهم نمی باشد از جمله : ( البته کمک به مناطق محروم و رفع محرومیت آموزشی در حد توان نیز از نتایج این حرکت می باشد .)
- کمک در جهت ارتقای شخصیت و اعتماد به نفس و احساس سودمند بودن :
شاید شرکت در چنین اردویی برای اغلب دانش آموزان اولین تجربه زندگی دور از خانواده با این مدت زمان باشد که می تواند تجربه مفیدی برای آنان که متاسفانه همواره بیش از حد لزوم خود را تحت حمایت شدید خانواده می بینند باشد از اینکه توانسته اند در یک فعالیت واقعی و جدی در خدمت همنوعان خود باشند در خود احساس شعف مشارکت در سازندگی و مفید بودن برای جامعه بکنند و این بلاشک در ارتقای اعتماد به نفس آنان بسیار سودمند واقع خواهد شد . قابل تصور نیست شور و نشاط دانش آموزان در حین فعالیت و به ویژه در زمان افتتاح پروژه هایی که خود در ساخت آنها مشارکت داشته اند .
- ارتقای مهارتهای زندگی در جمع و شرکت در فعالیت های گروهی :
شاید یکی از نقاط ضعف فرهنگی ما که تاحدودی ناشی از روش های آموزشی هم می تواند باشد عدم تمایل به فعالیت های گروهی و التزام به رعایت اصول و مبانی آن از جمله ترجیح اهداف جامعه و گروه به اهداف شخصی و... لازمه موفق بودن در یک جامعه داشتن تعامل مثبت با دیگران و نیز داشتن سعه صدر و تحمل رفتار و گفتار دیگران و نحوه چگونگی برخورد با آراء و عقاید مختلف می باشد ومی دانیم پیشرفت جامعه در گروی فعالیت های جمعی و همدل و همیار بودن افراد آن جامعه در رسیدن به اهداف مشترک می باشد بستر ارتقای اینگونه مهارتها در فعالیت های جدی و واقعی جمعی امکان پذیر نمی باشد
- آشنایی دانش آموزان با برخی از مشکلات و محرومیت های اقصی نقاط کشور و آشنایی با نحوه زندگی و آداب و رسوم آنان :
دانش آموزان کنونی آینده سازان این مرز و بوم خواهند بود و در فردای این مملکت مسئولین و متصدیان امور آنان ، آشنایی آنان با مسایل و مشکلات مردم علاوه بر اینکه می تواند در سمت و سوی آموزش های رسمی آنان و نیز تلاش بیشتر آنان در کسب دانش موثر واقع شود آنان را در آینده آماده تلاش بیشتر در جهت رفع این محدودیت ها کرده و چه بسا پایه گذار فعالیت های وسیع تر جهادی در خدمت همنوعان خود شوند .
- تقویت حس قدرشناسی و شاکر بودن :
دانش آموزان با مشاهده نحوه زندگی همسالان خود در مناطق محروم و توجه به این نکته که چه بسا امکان داشت خود در چنین شرایطی می بودند و به خاطر آوردن این نکته که در حال حاضر از چه نعمات و امکاناتی برخوردار هستند روحیه شاکر بودن را در آنها تقویت کرده و باعث استفاده بهینه از امکانات در اختیار خواهد شد و قدر نعمات را به نحو مطلوب خواهند دانست . گزارش هایی که بعد از اردوها از اولیاء دریافت می شود نشان دهنده تغییرات رفتاری و اخلاقی بارزی در بسیاری از دانش آموزان شرکت کننده در اردو می باشد در ضمن شرکت در این گونه اردوها بستر مناسبی را جهت تجربه های اخلاقی از قبیل فداکاری ، گذشت ، ایثار برای دانش آموزان فراهم می آورد البته رفتار مربیان نیز می تواند به منزله الگوی مناسبی در این راستا باشد .
- تقویت روحیه تلاش و رعایت انضباط
با توجه به فعالیت های تا حدودی دشوار و نیز جدی که شاید اغلب دانش آموزان به چنین موارد روبرو نشده اند و نیز لزوم رعایت برنامه کاری و نکات ایمنی باعث تقویت روحیه تلاش و رعایت نظم و انضباط در آنها خواهد شد ، تاثیر این مساله در طول سال تحصیلی در رفتار و کردار دانش آموزان شرکت کننده در اردو قابل رویت می باشد و کمک موثری خواهد بود در روند انضباطی واحد آموزشی
- توجه به خصلت آموزندگیِ کار
" خصلت آموزندگی از کار که شرط لازم برای تحقق آموزش های فعال و مستمر می باشد در همه اقسام فعالیت های بشر وجود دارد "
یکی از نکات بسیار حائز اهمیت که معمولاً در آموزش های ما مورد غفلت واقع شده و با توجه به روند روز افزون پیشرفت دانش و لزوم آموزش مستمر و دائم العمر عدم توجه لازم به این خصلت آموزندگی کار می باشد .
کار نه تنها یک فعالیت برای امرار معاش و یا کمک به دیگران و نه تنها به عنوان مکمل آموزش های تئوری ( آزمایشگاه و کارگاه ) بلکه به عنوان یک منبع آموزشی باید مورد توجه جدی واقع گردد ( یکی از جنبه های مثبت استاد شاگردی در سنت قدیم ایران )
شاید این نوع فعالیت بتواند بستری مناسب جهت فرصت آموختن از کار را در اختیار دانش آموزان قرار دهد اگر توجه و برنامه ای مناسب برای آن منظور گردد باید توجه داشت که " کار هرکس را می توان با چهار بعد ارزشی برای انسان و جامعه مورد سنجش قرار داد به عنوان عامل تولید ، به عنوان یک عامل آموزنده ، به عنوان یک عامل نظم دهنده و به عنوان یک عامل محرک یادگیری از درس " ( پژوهش آموزش بطریق کاد- دکتر محمدرضا ابوترابیان )
در کنار موارد مذکور این اردوها زمینه مناسبی خواهد بود جهت ارتقای شور و نشاط و صمیمی شدن روابط دانش آموزان و مربیان که مسلماً در روند شکل پذیری روابط مناسب در مدرسه بسیار موثر خواهد افتاد .
در پایان متذکر می شود این واحد آموزشی بر اساس بررسی های انجام گرفته و موقعیت مناسب و نیز امکان استفاده از معنویت زیارت امام رضا (ع) ، شهرستان سرخس را به عنوان مرکز خدمت رسانی خود انتخاب کرده است و از سال 1385 تاکنون موفق به ساخت 12 باب مدرسه 3 و 5 کلاسه و دو باب مسجد و نیز کاشت صدها نهال و همچنین پخش هدایای جمع آوری شده بین خانواده های نیازمند در 12 روستای محروم آن شهرستان گردیده است .
در ضمن قابل ذکر است با توجه به روحیه کمک به دیگران و جذابیت های موجود در کارهای عملی و واقعی و تجربه یک فضای متفاوت با محیط زندگی شهری برای دانش آموزان این حرکت همواره با استقبال بسیار پور شور دانش آموزان و نیز خانواده آنها مواجه بوده است که خود باعث دلگرمی همه دست اندرکاران می باشد .
و من الله توفیق
|
|
|
|
|
|